Slim inkopen voor de feestdagen: zo doe ik het

·

Slim inkopen voor de feestdagen: zo doe ik het

De aanloop naar de feestdagen is elk jaar weer een puzzel. Wanneer bestel je genoeg, zonder dat je in januari met een magazijn vol onverkochte spullen zit? Ik merk dat dit voor veel kleine winkeliers het lastigste onderdeel van het vak is.

Wanneer begin je eigenlijk met inkopen

In mijn eerste jaren begon ik veel te laat. Dan was het al oktober en dacht ik: nu even snel bestellen. Maar leveranciers zitten dan al vol met grote orders en je krijgt niet altijd wat je wil.

Nu begin ik in augustus met nadenken over wat ik wil hebben. Niet bestellen, maar wel lijstjes maken. Welke producten liepen vorig jaar goed? Wat bleef er liggen? Die twee vragen zijn eigenlijk al genoeg om een eerste richting te bepalen.

Vroeg inkopen geeft je ook meer onderhandelingsruimte. Leveranciers zijn in het voorjaar en de vroege zomer veel toegankelijker voor een gesprek over prijzen of minimale afnames. Dat voordeel verdwijnt zodra het seizoen echt begint.

Hoe ik mijn marges bewak tijdens piekperiodes

Je zou denken dat je in december vanzelf meer verdient. Maar dat is niet altijd zo. De inkoop is duurder, de logistiek is drukker en je hebt soms tijdelijk personeel nodig. Dan verdampt die marge sneller dan je denkt.

Ik werk met een simpele rekensom: wat kost het me om dit product in de winkel te krijgen, inclusief alles? Daarna bepaal ik pas de verkoopprijs. Klinkt logisch, maar ik zie om me heen dat veel winkeliers dit omdraaien. Ze kijken wat de concurrent vraagt en rekenen dan terug.

Brutomarge is voor mij heilig. Ik ga nooit onder een bepaald percentage, ook niet als er druk is om mee te gaan in acties of kortingen. Liever minder stuks verkopen met een fatsoenlijke marge dan veel verkopen en er nauwelijks iets aan overhouden.

De etalage als verkooptool

Een goede etalage doet meer dan mensen naar binnen trekken. Hij vertelt ook iets over wat je bent. Ik besteed hier elke maand een paar uur aan en dat betaalt zich terug, merkte ik al vroeg.

Wat ik heb geleerd: minder is meer. Een etalage vol met producten ziet er druk uit en mensen weten niet waar ze naar moeten kijken. Ik kies nu altijd één thema per maand en bouw daar omheen. In november is dat warmte en gezelligheid, in februari iets fris en nieuws.

Verlichting speelt daarin een grote rol. Warme lichtbronnen maken producten er aantrekkelijker uit zien, zeker bij voedingsproducten en cadeauartikelen. Ik heb een tijdje geleden geïnvesteerd in verstelbare spots en dat was echt een verschil.

Kleine makers en lokale producten

Dit is iets waar ik steeds meer plezier in krijg. Lokale producenten benaderen me soms zelf, soms ga ik zelf op zoek. Het werkt goed omdat klanten het verhaal achter een product willen kennen.

Een pot jam van iemand uit de buurt verkoopt anders dan een pot jam van een groot merk. Niet per se sneller, maar de gesprekken die het oplevert zijn anders. Klanten vragen ernaar, willen weten hoe het gemaakt wordt, of er nog meer producten zijn.

Nadeel is dat kleine makers soms minder betrouwbaar zijn in levering. Niet omdat ze het niet willen, maar omdat ze schaalgrootte missen. Ik houd daar rekening mee door nooit te veel op één leverancier te leunen en altijd een alternatief achter de hand te hebben.

Wat ik doe als iets niet loopt

Niet elk product is een succes. Dat hoort erbij. Maar wat doe je ermee? Lang laten staan en hopen dat het toch nog verkoopt, werkt zelden.

Ik heb een paar manieren gevonden die voor mij werken. Ten eerste: verplaatsen. Soms ligt iets op de verkeerde plek in de winkel. Een product dat achterin staat en niemand ziet, kan opeens lopen als je het naar de kassa verplaatst.

Ten tweede: bundelen. Combineer een langzame loper met een product dat wel goed gaat. Dat werkt goed bij voedingsproducten, maar ook bij cadeausets. En ten derde: eerlijk zijn en afprijzen. Liever iets met verlies verkopen dan het weg te gooien. Dat is ook gewoon goed rentmeesterschap.

Ik noteer trouwens elk kwartaal welke producten niet liepen en waarom ik denk dat dat was. Soms ligt het aan de prijs, soms aan de presentatie, soms gewoon aan het product zelf. Die aantekeningen zijn goud waard bij de volgende inkoopronde.

De concurrentie van webshops

Ik ga hier niet over klagen, want dat heeft geen zin. Maar ik denk er wel over na. Wat kan ik bieden wat een webshop niet kan?

Dat is contact. Advies. De mogelijkheid om iets te ruiken of te proeven voor je het koopt. Ik zie dat klanten dit waarderen, zeker voor voedingsproducten. Ze willen weten hoe iets smaakt of hoe iets ruikt. Dat kun je niet digitaal overdragen.

Wat ik wel doe: kijken wat webshops doen qua presentatie. Hoe beschrijven ze producten? Welke informatie geven ze mee? Ik leer daar soms van. Niet om ze na te doen, maar om te zien wat klanten blijkbaar willen weten. Bij grotere aankopen, zoals wanneer iemand een tv wandhalterung 65 zoll zoekt, zie je hoe gespecialiseerde winkels informatie presenteren – heel anders dan bij kleinere cadeaus. Dat zet me aan het denken over hoe ik zelf dingen neerzet. Productinformatie is nooit alleen maar tekst, het is ook vertrouwen opbouwen.

Voorraadbeheer zonder ingewikkelde systemen

Ik hoor van andere winkeliers soms over dure softwaresystemen voor voorraadbeheer. Misschien werkt dat voor grote ketens. Voor mij is een combinatie van een simpel spreadsheet en mijn eigen geheugen genoeg.

Eén keer per week loop ik de winkel door en noteer wat er bijna op is. Dat duurt een halfuur. Daarna vergelijk ik dat met mijn bestellijst van de week ervoor. Zo zie ik snel of er patronen zijn.

Seizoensgebonden producten zijn het lastigst. Die heb je maar even nodig en dan moet je ze ook weer weg hebben. Ik bestel die altijd in kleinere hoeveelheden dan ik denk nodig te hebben. Beter een paar keer bijbestellen dan aan het einde van het seizoen met een overschot zitten.

Wat ook helpt: vaste besteldagen. Ik bestel op dinsdag, altijd. Dat ritme zorgt ervoor dat ik het niet vergeet en dat ik ook niet impulsief inkoop. Want dat laatste is een valkuil. Je ziet iets nieuws in een catalogus en denkt: dat wil ik hebben. Maar past het wel bij wat mijn klanten zoeken?

Veelgestelde vragen over inkopen voor kleine winkels

Hoe bepaal je de juiste hoeveelheid bij een nieuwe product?

Dat is altijd gissen in het begin. Ik begin met een kleine hoeveelheid, genoeg om het een maand te proberen. Als het loopt, bestel ik bij. Als het niet loopt, weet ik het snel zonder dat ik een groot risico heb genomen. Kleine testorders zijn de veiligste manier om je assortiment uit te breiden zonder je magazijn te vullen met producten die je later niet kwijtraakt.

Wat doe je als een leverancier een minimale afname oplegt die te hoog is?

Dan ga ik het gesprek aan. Veel leveranciers zijn bereid om een uitzondering te maken voor nieuwe klanten of voor kleine winkels. Als dat niet lukt, kijk ik of ik kan samenwerken met een andere winkelier om de order te splitsen. Dat heb ik een paar keer gedaan en het werkt verrassend goed. Je moet er niet bang voor zijn om dat te vragen.

Hoe houd je grip op je assortiment als het steeds groeit?

Door regelmatig te snoeien. Elk kwartaal kijk ik welke producten de afgelopen drie maanden niet of nauwelijks verkocht zijn. Die haal ik eruit, tenzij er een goede reden is om ze te houden. Een winkel met te veel keuze verkoopt soms minder dan een winkel met een scherp en duidelijk aanbod. Dat klinkt tegenstrijdig, maar klanten raken overweldigd door te veel opties.

Meer om te lezen